USG tarczycy

Tarczyca to bardzo ważny gruczoł, produkujący hormony niezbędne do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Składa się z dwóch płatów, których miąższ zbudowany jest z pęcherzyków. Choroby tarczycy, jak również wszelkie nieprawidłowości w jej budowie i objętości, powinny być wykrywane i diagnozowane we wczesnym stadium, tak aby możliwe było szybkie wdrożenie skutecznego leczenia. Aby poznać kondycję gruczołu, można m.in. wykonać badanie ultrasonografem. Poniżej znajdują się odpowiedzi na podstawowe pytania dotyczące tej procedury medycznej.

Co to jest USG tarczycy?

USG (ultrasonografia) należy do podstawowych badań obrazowych. Wspomaga kontrolowanie stanu narządów wewnętrznych (np. tarczycy) oraz diagnozowanie różnych chorób. Umożliwia wykrywanie nieprawidłowości w obrębie tkanek miękkich obecnych w organizmie.

USG polega na wykorzystaniu fal akustycznych o wysokiej częstotliwości do obrazowania stanu organów znajdujących się wewnątrz ciała (niewidocznych gołym okiem). Ultradźwięki emitowane przez głowicę specjalistycznego aparatu docierają przezskórnie do narządów i odbijają się od nich, tworząc ich obraz na monitorze.

Badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne. Jest również bezpieczne dla osób w każdym wieku oraz dla kobiet w ciąży.

Jak wygląda przebieg badania USG tarczycy?

USG tarczycy i przytarczyc może być wykonane samodzielnie lub przy okazji USG szyi. W trakcie badania pacjent znajduje się w pozycji leżącej na plecach. Obszar, który ma zostać poddany obrazowaniu, zostaje pokryty specjalistycznym żelem medycznym, który jest obojętny dla skóry. Następnie lekarz przykłada do szyi pacjenta głowicę USG, po czym przesuwa ją w różnych kierunkach, aby uzyskać pełen obraz wyglądu gruczołu.

Zabieg trwa zwykle ok. 10 minut. Obraz ultrasonograficzny jest generowany w czasie rzeczywistym, dzięki czemu wynik USG jest dostępny od ręki. W przypadku wykrycia niepokojących zmian, lekarz może zlecić dodatkowe badania, np. USG węzłów chłonnych lub biopsję tarczycy. To ostatnie polega na pobraniu wycinka tarczycy przy pomocy cienkiej igły. Materiał zostaje przesłany do analizy histopatologicznej w celu określenia, czy zmiana jest łagodna, czy też stanowi nowotwór złośliwy. Wczesne wykrycie raka tarczycy umożliwia wdrożenie skutecznej terapii, a w konsekwencji – szybki powrót do zdrowia.

Jakie są wskazania do USG tarczycy?

Badanie ultrasonograficzne tarczycy można przeprowadzić bezpłatnie (na NFZ) lub odpłatnie, w prywatnej przychodni medycznej. Ten pierwszy sposób wymaga przedstawienia skierowania, które może zostać wystawione np. przez lekarza endokrynologa.

Wskazaniami do wykonania badania USG tarczycy są m.in.:

• ból lub dyskomfort w przedniej części szyi podczas jej dotykania bądź przełykania pokarmu,
• nieprawidłowy wynik TSH,
• podejrzenie nadczynności lub niedoczynności tarczycy,
• podejrzenie stanu zapalnego w obrębie tarczycy, np. choroby Hashimoto,
• schorzenia tarczycy zdiagnozowane u członków rodziny pacjenta.

Dzięki badaniu USG możliwe jest ocenienie wielkości i kształtu danego narządu. Średnia objętość tarczycy wynosi około 18 ml. Gruczoł swoim kształtem przypomina motyla. Jeżeli te proporcje u danego pacjenta są zaburzone, stanowi to sygnał, że diagnostyka powinna zostać pogłębiona.

Ultrasonografia pozwala też wykryć takie zmiany patologiczne, jak guzki, torbiele, zwapnienia oraz nieprawidłowości w unaczynieniu gruczołu. Celem USG może być również monitorowanie wcześniej rozpoznanych zmian ogniskowych oraz kontrolowanie, czy po ich wycięciu nie nastąpiły nawroty.

Warto wykonywać USG profilaktycznie. W przypadku braku objawów ze strony tarczycy – co najmniej raz na trzy lata.

USG tarczycy – jak się przygotować?

Badanie USG tarczycy nie wymaga szczególnego przygotowania ze strony pacjenta. Warto zadbać o higienę miejsc, które mają zostać poddane obrazowaniu, a także o założeniu odpowiedniego ubrania. Nie powinno ono zakrywać szyi, w przeciwnym razie lekarz może poprosić o rozebranie się.

Na wizytę warto zabrać ze sobą wyniki badań, jeżeli były one wcześniej wykonywane. Mogą to być np. wyniki dotyczące ilości hormonów tarczycy (pozyskane z krwi) lub poprzedniego USG.