Nawracające bóle ścięgien w pobliżu stawów, pojawiające się najczęściej na skutek przeciążenia, mogą wskazywać na rozwijające się tendinopatie. Takie stany chorobowe są związane z ryzykiem wystąpienia stanów zapalnych i dezorganizacji pracy okolicznych struktur, a brak zastosowania w porę właściwej terapii może prowadzić do poważnego urazu i  zerwania ścięgna. Dlatego problemy z ruchomością kończyn, wystąpienie obrzęków czy dolegliwości bólowe w obrębie ścięgien nigdy nie powinny być bagatelizowane. Jak rozpoznać tendinopatię i co warto wiedzieć o tym schorzeniu?

Czym jest tendinopatia?

Czym jest tendinopatia?

Tendinopatia (z łac. tendinitis) to szereg patologii układu mięśniowo-szkieletowego występujących w obrębie różnych struktur ścięgnistych, które wraz z rozwojem prowadzą do zapalenia ścięgna. Ścięgno natomiast to istotny element, który jest integralną częścią kości, a jego zadaniem jest przytwierdzenie do tkanek kostnych mięśni umożliwiających sprawne poruszanie się.

W związku z tendinopatią można wskazać szereg nieprawidłowości związanych ze ścięgnami, które mogą dotyczyć różnych obszarów i lokalizacji. Pod względem klinicznym można wyróżnić tendinopatie występujące w obrębie kończyn górnych, w tym np. obejmujące bark, ramię i stożek rotatorów, nadgarstek oraz łokieć. W przypadku kończyn dolnych schorzenie najczęściej dotyczy ścięgna Achillesa, więzadła rzepki czy ścięgna mięśni pośladkowych.

Tendinopatia ostra i przewlekła - różnice

Tendinopatia ostra i przewlekła – różnice

W przypadku tendinopatii wyróżnia się dwie fazy schorzenia:

• tendinopatia ostra – nazywana też reaktywną, ma ostry przebieg i występuje nagle. Brak reakcji na nasilenie się dolegliwości bólowych prowadzi najczęściej do rozwoju schorzenia o charakterze przewlekłym;
• tendinopatia przewlekła – na tym etapie dochodzi do wyraźnego zgrubienia w strukturze ścięgna oraz zmniejszenia utraty elastyczności włókien, których głównym budulcem jest kolagen. Jeżeli nie zostanie zastosowane odpowiednie działanie terapeutyczne, może dojść do zerwania ścięgna. To najczęściej skutkuje koniecznością zastosowania leczenia operacyjnego i jest obarczone wieloma czynnikami ryzyka, takimi jak nieudane gojenie ścięgna czy brak powrotu do pełnej sprawności. Wówczas zabieg trzeba powtarzać, co również nie daje stuprocentowej gwarancji na pełną sprawność.

Przyczyny tendinopatii

Przyczyny tendinopatii

Tendinopatia to patologiczne schorzenie, w przypadku którego najczęściej nie da się wyszczególnić jednej, konkretnej przyczyny. Za rozwój tendinopatii ścięgna najczęściej odpowiada:

• niewłaściwe dopasowanie obuwia, zwłaszcza treningowego,
• występowanie wad stóp,
• nieodpowiednie przygotowanie treningowe (głównie brak rozgrzewki przed wykonywaniem aktywności fizycznej lub zła technika ćwiczeń),
• zbyt szybki powrót do wysiłku fizycznego po dłuższej przerwie,
• zbyt intensywne obciążenia podczas treningów prowadzące do przeciążenia ścięgna,
• dysbalans mięśniowy,
• obecność zmian zwyrodnieniowych,
• przebyte urazy i mechaniczne uszkodzenia ścięgien.

W związku z tendinopatią ścięgna można również wymienić czynniki predysponujące do pojawiania się różnego rodzaju nieprawidłowości i patologii ścięgien. Trzeba tu podać przede wszystkim: wiek, otyłość, czynniki hormonalne, ale również płeć.

Jakie są objawy tendinopatii?

Jakie są objawy tendinopatii?

W przypadku tendinopatii ścięgna typowym i najbardziej charakterystycznym objawem jest ból w okolicy chorego ścięgna podczas wykonywania różnego rodzaju aktywności. Obszar odczuwania dolegliwości zależy w tym przypadku od umiejscowienia schorzenia.

Ponadto w obrębie ścięgien dotkniętych tendinopatią najczęściej pojawia się obrzęk, odczuwalne jest wyraźne ocieplenie i zaczerwienienie ciała. Jeżeli przypadłość jest w fazie ostrej, charakterystyczne objawy będą ustawać przy odciążeniu kończyny i w spoczynku. W fazie przewlekłej tendinopatii dolegliwości bólowe występują jednak niezależnie od poziomu natężenia aktywności ruchowej.

Tendinopatia ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego i inne lokalizacje schorzenia

Tendinopatia ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego i inne lokalizacje schorzenia

Tendinopatia to schorzenia ścięgien, które mogą pojawić się w różnych rejonach naszego organizmu. Najczęściej występujące to:

• tendinopatia ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego, podgrzebieniowego, obłego mniejszego i podłopatkowego, które tworzą tzw. stożek rotatorów; schorzenie zlokalizowane w tym miejscu prowadzi do istotnego ograniczenia ruchomości i występowania bólu w okolicy ramienia,
• tzw. łokieć tenisisty,
• tendinopatia w obrębie mięśnia dwugłowego ramienia,
• patologia pracy pochewek ścięgnistych (tzw. palec zatrzaskujący),
• tendinopatia ścięgna Achillesa – w tym przypadku szczególne dolegliwości bólowe powoduje wchodzenie i schodzenie ze schodów, a także przysiady i inne aktywności, podczas których ścięgno Achillesa ulega rozciąganiu,
• tendinopatia więzadła rzepki (tzw. kolano skoczka) – zmiana spowodowana przez przeciążenie i powodująca ból przy prostowaniu kończyny.

Jak zdiagnozować tendinopatię?

Jak zdiagnozować tendinopatię?

Podstawą w diagnostyce tendinopatii oraz kontuzji jest badanie ultrasonograficzne (USG). Obraz pozwala uwidocznić wszelkie zmiany w obrębie tkanek miękkich i określić poziom ich uszkodzenia. To również możliwość dostrzeżenia nieprawidłowej budowy ścięgien i miejsc, gdzie istnieje ryzyko występowania stanu zapalnego.

Niekiedy do diagnostyki tendinopatii, poza badaniem USG, wykorzystuje się również rezonans magnetyczny, który uwidacznia obrzęki w okolicy ścięgien oraz postęp w zniszczeniu tych struktur.

Leczenie tendinopatii

Leczenie tendinopatii

Podstawą w terapii tendinopatii jest rehabilitacja i fizjoterapia. Pacjentom zaleca się ochronę chorych miejsc przed czynnikami, które mogłyby szkodzić ścięgnom, a także odpoczynek, schładzanie, kompresję i unoszenie kończyn. Przy uszkodzeniu ścięgien stosuje się zabiegi odbudowujące, których celem jest redukcja stanów zapalnych i działania analgetyczne. Szczególnie korzystnie działa tu krioterapia z ciekłym azotem, ale też fonoforeza, pole magnetyczne czy laseroterapia.

Fizjoterapeuci przeprowadzają również leczenie zachowawcze w postaci odpowiednio dobranych ćwiczeń ekscentrycznych, izometrycznych czy wzmacniających. W leczeniu tendinopatii ścięgna danego obszaru ważne jest stopniowe zwiększanie zaangażowania danego obszaru ciała. Z czasem, kiedy dolegliwości bólowe stają się mniejsze, można wprowadzić bardziej zaawansowane ćwiczenia izometryczne lub aktywności z niewielkim obciążeniem.

Najczęstszym sposobem wspomagania leczenia fazy ostrej tendinopatii jest również kinesiotaping oraz terapia manualna. Można też wykorzystać zabiegi z użyciem fali uderzeniowej, które mają istotny wpływ na pobudzanie odbudowy komórkowej i poprawę przepływu krwi.

Tendinopatie zlokalizowane w różnych rejonach ciała można leczyć wielokierunkowo, stosując jednocześnie różne metody, nie tylko z zakresu rehabilitacji i fizjoterapii. Jednym ze sposobów wsparcia odbudowy i regeneracji chorych tkanek jest ostrzykiwanie danego obszaru osoczem bogatopłytkowym. To metoda bardzo często stosowana u osób, u których występuje już tendinopatia przewlekła. Osocze bogatopłytkowe nie tylko intensywnie pobudza do regeneracji, lecz także stymuluje wytwarzanie nowych włókien kolagenowych.

W zależności od indywidualnego przypadku danej osoby można również zastosować iniekcje z preparatów zawierających glikokortykosteroidy w obszar objęty tendinopatią. Podawane regularnie preparaty stopniowo wyeliminują stan zapalny, a następnie zainicjują intensywne procesy regeneracyjne i wytwarzanie włókien kolagenowych. Osobom cierpiącym na choroby stawów zaleca się także suplementację kolagenu pod różnymi postaciami. Najczęściej to hydrolizat dostępny w różnych wariantach, który można np. dodawać do wody lub koktajli.

W przypadku odczuwania dolegliwości typowych dla tendinopatii należy jak najszybciej udać się do specjalisty, który przeprowadzi właściwą diagnostykę. Szybkie wdrożenie zaleconych działań medycznych zapobiegnie rozwojowi schorzenia i umożliwi znacznie szybszy powrót do zdrowia. Kompleksowa diagnostyka, jak i specjalistyczne działania terapeutyczne są dostępne w placówkach medycznych enel-med.