Skręcenie kolana – przyczyny. Jakie są objawy skręcenia stawu kolanowego?

Kolano jest największym stawem w ludzkim ciele. Aktywność fizyczna, szczególnie zimą, sprzyja powstawaniu urazów, takich jak np. skręcenie kolana (distorsio genus). Inne często spotykane kontuzje to uszkodzenia aparatu więzadłowego i łąkotek oraz złamania w obrębie stawu kolanowego. Ich przyczyną nie muszą być sporty zimowe – wystarczą… nieodśnieżone i oblodzone chodniki. Z uwagi na silne dolegliwości bólowe i ryzyko powikłań zdrowotnych ten powszechnie występujący uraz ortopedyczny wymaga szybkiej konsultacji z lekarzem specjalistą. Sprawdź, jak postępować w przypadku skręcenia kolana. Poznaj metody diagnostyczne i lecznicze oraz objawy skręcenia stawu kolanowego.

Uszkodzenie stawu kolanowego – przyczyny urazu kolana

Uszkodzenie stawu kolanowego – przyczyny urazu kolana

Jak już wspomnieliśmy na wstępie, skręcenie kolana czy uraz tkanek miękkich obejmujący więzadła i torebkę stawową często są spowodowane uprawianiem sportów lub poślizgnięciem się. Przyczyn poślizgnięć jest wiele – należą do nich nie tylko trudne warunki atmosferyczne oraz nieprawidłowo uprzątnięte chodniki, ulice czy schody. Czasami wina leży po naszej stronie. Gładka powierzchnia buta czy wysokie obcasy znacznie zwiększają ryzyko poślizgnięcia się na ulicy. Bardzo szybkie chodzenie bądź bieganie – to również częste powody kontuzji takich jak skręcenie kolana.

Także nieumiejętność właściwego upadania, jakkolwiek kuriozalnie to brzmi, może przyczynić się do powstania poważnego uszkodzenia aparatu stabilizującego staw kolanowy. Każdy uraz grozi ostrą lub przewlekłą niestabilnością stawu. Warto nadmienić, iż szczególnie niebezpieczny jest uraz więzadłowy, który może skutkować trwałym inwalidztwem.

Upadając, należy chronić części ciała najbardziej narażone na kontuzje: nie tylko kolana, ale też głowę, kręgosłup, nadgarstki oraz łokcie.

Skręcenie kolana – objawy zależą od stopnia uszkodzenia

Skręcenie kolana – objawy zależą od stopnia uszkodzenia

Jakie są objawy skręcenia kolana? Do charakterystycznych objawów świadczących o uszkodzeniu więzadła, torebki stawowej, ścięgien i mięśni zaliczamy:

• ostry ból kolana,
• obrzęk,
• krwiak,
• opuchliznę,
• niestabilność kolana,
• wrażenie „uciekania” kolana,
• trzaski w kolanie.

Przekroczenie fizjologicznego zakresu ruchu w stawie kolanowym prowadzi do upośledzenia funkcji kończyny dolnej. Chory ma ograniczoną mobilność z uwagi na brak poczucia stabilności kolana i strach przed wystąpieniem dolegliwości bólowych przy chodzeniu.

Pierwsza pomoc po kontuzji stawu kolanowego – najważniejsze kroki

Pierwsza pomoc po kontuzji stawu kolanowego – najważniejsze kroki

W przypadku skręcenia stawu kolanowego w pierwszej kolejności należy zadbać o zminimalizowanie obrzęku. Najlepiej jest użyć do tego lodu najlepiej w formie kompresów typu cold pack, nie powinno się ich przykładać bezpośrednio do ciała, gdyż może to spowodować powstanie odmrożenia. Zaleca się więc oddzielenie skóry od kompresu np. przez ręcznik lub inny materiał. Drugim ważnym krokiem jest oszczędzanie urażonej kończyny, by obrzęk stawu nie narastał.

– W przypadku uszkodzenia kolana i utrzymującego się bólu, nieustępującego obrzęku czy innych niepokojących objawów, należy jak najszybciej udać się do lekarza – radzi dr Jacek Mazek, ortopeda ze Szpitala Centrum ENEL-MED.

Skręcenie kolana – diagnostyka, leczenie operacyjne (artroskopia) i zachowawcze

Skręcenie kolana – diagnostyka, leczenie operacyjne (artroskopia) i zachowawcze

Skręcenie kolana to bardzo częsta kontuzja, która może się pojawić, jeśli uprawiamy sporty zimowe, ale również jako efekt nieszczęśliwego upadku na lodzie czy mokrym chodniku. Wystarczy niefortunnie postawić nogę na podłożu, by doszło do przekroczenia fizjologicznego zakresu ruchu w stawie. Jak wygląda diagnostyka tego problemu zdrowotnego? Skręcenie kolana rozpoznaje się na podstawie wstępnego badania oraz zdjęcia RTG. Często również wykonuje się USG i/lub rezonans magnetyczny w celu dokładnego rozpoznania.

– Podczas skręcenia kolana dość często dochodzi do uszkodzenia łąkotek, więzadeł krzyżowych i pobocznych oraz chrząstki, a te uszkodzenia najczęściej wymagają leczenia operacyjnego – dodaje dr Mazek.

Należy podkreślić, że leczenie urazów w obrębie kolana ze względu na stopień skomplikowania stawu często jest prawdziwym wyzwaniem dla lekarza i nie zawsze kończy się 100% sukcesem. Jednak wczesna diagnoza i leczenie struktur w stawie zwiększa szanse na odzyskanie pełnej sprawności. Małoinwazyjną metodą leczniczą jest m.in. artroskopia stawu kolanowego, która polega na wprowadzeniu do wewnątrz stawu kolanowego kamery na światłowodzie, co pozwala specjaliście określić rozpoznanie i wdrożyć odpowiednie postępowanie lecznicze (jeśli jest to ciężkie skręcenie, zwykle konieczna będzie bardziej rozległa operacja).

W przypadku lekkiego i umiarkowanego urazu stawu kolanowego najczęściej wdraża się leczenie zachowawcze, niekiedy obejmujące usunięcie krwiaka, unieruchomienie kolana z użyciem ortezy stabilizującej od 2 do 3 tygodni oraz rehabilitacji, która może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. W przypadku silnych dolegliwości bólowych pacjent otrzymuje też leki przeciwbólowe, które podnoszą jakość codziennego funkcjonowania chorego.

Rehabilitacja skręconego kolana – leczenie uszkodzonych struktur pod okiem fizjoterapeuty

Rehabilitacja skręconego kolana – leczenie uszkodzonych struktur pod okiem fizjoterapeuty

Kontuzja kolana wymaga rehabilitacji – należy ją skonsultować z ortopedą, który oceni stopień uszkodzenia, oraz z wykwalifikowanym fizjoterapeutą. Dzięki indywidualnie dobranej fizjoterapii, która pozwala wzmocnić włókna więzadła, pacjent może odzyskać sprawność. Należy jednak zaznaczyć, że skręcenia ciężkie wiążą się z długotrwałą rehabilitacją kolana, która obejmuje:

• fizykoterapię (np. laseroterapia, krioterapia, elektroterapia),
• kinezyterapię (m.in. ćwiczenia izometryczne, rozciągające i pobudzające stymulację nerwowo-mięśniową),
• reedukację chodu.

Dobre efekty daje mobilizacja rzepki kolana, masaże i kinesiotaping (plastrowanie).

Złamania kolana – częste następstwo poślizgnięcia się i upadku

Złamania kolana – częste następstwo poślizgnięcia się i upadku

Warto wspomnieć o innej, równie popularnej kontuzji, jakiej doświadczają sportowcy oraz amatorzy, a mianowicie złamaniu w obrębie kolana. Dochodzi do niego wyjątkowo często z powodu upadków na stoku, lodzie czy oblodzonym chodniku. W takich przypadkach zazwyczaj szybko pojawia się krwiak, obrzęk oraz opuchlizna, a każdy ruch powoduje bardzo ostry ból. W przypadku złamania otwartego dochodzi dodatkowo do przerwania skóry.

– Pierwsza pomoc w przypadku złamania powinna ograniczyć się do unieruchomienia kończyny. Nie wolno w żadnym wypadku próbować nastawiać jej samodzielnie – może to doprowadzić do uszkodzenia naczyń i nerwów, które przebiegają w okolicy złamania. Należy również jak najszybciej zgłosić się do specjalisty ortopedy, który zaleci dalsze leczenie – mówi ortopeda ze Szpitala enel-med.

W przypadku złamań prostych, czyli stabilnych i nieprzemieszczonych, niekiedy zaleca się unieruchomienie kończyny, na przykład poprzez użycie gipsu lub stabilizatorów. Decyduje o tym lekarz ortopeda. Leczenie obejmuje też rehabilitację po zakończeniu unieruchomienia, najlepiej pod okiem fizjoterapeuty. Nie tylko przyśpieszy to przywrócenie sprawności kończyny, ale również zapobiegnie ewentualnym ograniczeniom ruchomości kończyny w stawach po unieruchomieniu. Leczenie operacyjne zaleca się w przypadku złamań niestabilnych, przemieszczonych, wielofragmentowych oraz otwartych. Można operować też złamania nieprzemieszczone – umożliwia to szybsze uruchomienie stawu i powrót do sprawności. Zabieg polega na nastawieniu odłamów, a następnie ich stabilizacji za pomocą płytek, gwoździ czy wkrętów. Po operacji pacjent powinien znajdować się pod stałą kontrolą lekarza ortopedy. Leczenie operacyjne pozwala zrezygnować z usztywnienia gipsowego, tym samym przyspiesza znacznie proces rehabilitacyjny oraz powrót do normalnej aktywności.

Skręcenie stawu kolanowego – powikłania 

Skręcenie stawu kolanowego – powikłania

Do możliwych powikłań po skręceniu kolana zaliczamy:

• uszkodzenia struktur stawu np. chrząstki stawowej, łąkotek,
• szybszy rozwój zwyrodnienia stawu,
• zerwanie więzadeł,
• rozmiękanie chrząstki rzepki,
• przewlekłą niestabilność stawu kolanowego lub rzepki

Lubisz sporty zimowe? Sprawdź, jakie urazy na nartach mogą Ci zagrażać w czasie aktywnego wypoczynku i dowiedz się, jak skutecznie ich uniknąć.