Umów wizytę telefonicznie

Uprawianie sportu ma niewątpliwie wiele korzyści – wpływa na wzmocnienie wydolności i kondycji organizmu, poprawę jego siły i zręczności, lepsze dotlenienie i samopoczucie. Ale sport grozi również ryzykiem doznania kontuzji. Na najczęstsze urazy w sporcie są narażeni amatorzy, zwłaszcza w początkowej fazie treningów. Rozpoczynając przygodę z aktywnością fizyczną, musimy być świadomi, że urazy i uszkodzenia w sporcie czyhają na nas na każdym kroku. Poświęćmy zatem należytą uwagę profilaktyce i odpowiedniej ochronie naszego układu kostno-mięśniowego.

Amatorzy, w przeciwieństwie do zawodowych sportowców, nie zawsze mają dostęp do fachowej wiedzy profesjonalnych trenerów czy programów odnowy biologicznej. Stąd też w równym, jeśli nie większym stopniu, są narażeni na różnego rodzaju kontuzje sportowe i urazy w sporcie. Najczęstsze kontuzje w sporcie wynikają z rozpoczynania obciążających ćwiczeń bez właściwej rozgrzewki, wykonywania intensywnych aktywności sportowych niedopasowanych do możliwości organizmu czy stosowania nieodpowiednio dobranego sprzętu sportowego.

Najczęstsze urazy sportowe i ich przyczyny

Typowe urazy i uszkodzenia w sporcie, zarówno zawodowym, jak i amatorskim, można podzielić na dwie grupy:

  • „duże” – dochodzi do zadziałania znacznych sił, często skutkują widoczną kontuzją (np. stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia),
  • „małe” – mikrourazy powstające na skutek nadmiernej eksploatacji, czyli powtarzających się przeciążeń (np. w trakcie treningów siłowych).

W początkowej fazie urazu w sporcie najczęstsze są przeciążenia i naciągnięcia, jednak należy pamiętać, że w dalszej perspektywie obie grupy urazów prowadzą do powstania zmian zwyrodnieniowych. Warto również wiedzieć, że powtarzające się ruchy obciążające stawy i mięśnie prowadzą do powstawania schorzeń takich jak łokieć tenisisty czy golfisty, kolano skoczka lub też zwyrodnienie ścięgna Achillesa (to wyjątkowo częsty uraz w sporcie). Wynikają one ze zmian zwyrodnieniowych, będących konsekwencją uszkodzeń w obrębie ścięgien, lub zmian chorobowych, związanych z miejscem przyczepu elementów ścięgnistych mięśni do kości. Dodatkowo pierwszą grupę można podzielić na zapalenia ścięgien, które zazwyczaj pojawiają się w krótkim okresie od rozpoczęcia aktywności, oraz zmiany zwyrodnieniowe ścięgien, związane z długotrwale występującymi przeciążeniami powodującymi mikrourazy.
– Zmiany, które pojawiają się przy mikrourazach, obejmują cztery fazy, z których pierwsza wiąże się ze stanem zapalnym. Wielokrotne występowanie tej fazy prowadzi do dalszych zmian zwyrodnieniowych i związanych z nimi objawów. Tak więc pojawiające się nagle urazy sportowe, które regularnie się powtarzają, „pracują” na dolegliwości dokuczające nam w późniejszym okresie – tłumaczy dr Przemysław Kołakowski, ortopeda ze Szpitala ENEL-MED.

Najczęstsze kontuzje w sporcie – objawy

Do podstawowych objawów kontuzji, z jakimi powinieneś udać się do lekarza, należą:

  • ból występujący przy ruchu i nasilający się po wysiłku,
  • ból przy palpacji, czyli dotykaniu i uciskaniu danej okolicy,
  • ograniczenie ruchomości i osłabienie siły mięśniowej,
  • obrzęk.

W związku z tym, że występują one również przy innych jednostkach chorobowych, niezwykle istotny jest prawidłowy wywiad lekarski oraz badanie wykonane przez doświadczonego ortopedę, w tym USG, zdjęcie rentgenowskie czy rezonans magnetyczny.

Urazy i uszkodzenia w sporcie – metody leczenia

W przypadku większości urazów sportowych leczenie zachowawcze, polegające na odciążeniu, schładzaniu w ostrej fazie, fizjoterapii i stosowaniu w pierwszym okresie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, jest wystarczające i w około 80% prowadzi do wyleczenia. Niestety, ten typ leczenia kontuzji w sporcie ma pewien mankament – trwa zwykle bardzo długo.
Kolejną techniką stosowaną od wielu lat są zastrzyki sterydowe – znane szerzej jako „blokady”. Jednak od momentu, kiedy stwierdzono, że problem uszkodzeń w obrębie ścięgien nie ma charakteru zapalnego lecz zwyrodnieniowy, wielu lekarzy ich nie zaleca. Niemniej istnieją publikacje, które wskazują na skuteczność terapii sterydowej w leczeniu bólu, szczególnie w ostrej fazie choroby, i niewielką skuteczność w stanach przewlekłych. Inne dostępne metody to ESWT, czyli terapia falą uderzeniową, różnego rodzaju zabiegi fizykoterapeutyczne, stosowanie ortez ortopedycznych czy leczenie operacyjne.
Małoinwazyjną i obecnie jedną z najczęściej stosowanych metod leczenia urazów sportowych w Szpitalu Centrum ENEL-MED (specjalizującym się w ortopedii, neurochirurgii i chirurgii ręki) jest ostrzykiwanie czynnikami wzrostu. PRP (Platelet Rich Plasma) to koncentrat płytek krwi w niewielkiej objętości osocza uzyskiwany w ciągu kilkunastu minut poprzez odwirowanie pobranej od pacjenta krwi.
– Tak przygotowane bogatopłytkowe osocze podaje się w bolesną okolicę, dla większej precyzji najczęściej pod kontrolą USG. Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym, co pozwala pacjentowi opuścić szpital tuż po krótkiej obserwacji. W dalszej terapii stosuje się unieruchomienie, a kolejny krok to rehabilitacja. Procedura jest godna polecenia ze względu na wysoką, prawie 90% skuteczność – tłumaczy ortopeda.

Kontuzje sportowe – 10 podstawowych zasad profilaktyki urazów w sporcie

Wyluzuj – nie przeciążaj się, szczególnie przez długi czas. Jeśli zaczniesz odczuwać ból w trakcie treningu, zatrzymaj się i odpocznij.
2. Miksuj – jeśli dane ćwiczenie powoduje przewlekłe dolegliwości bólowe, spróbuj czegoś innego (np. połącz bieganie z jazdą na rowerze lub pływaniem).
3. Popraw technikę – jej braki powodują, że wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia urazu sportowego. Rozpoczynając przygodę z daną dyscypliną, rozważ kilka lekcji u profesjonalisty.
4. Rozciągaj – nie zapominaj o tym przed rozpoczęciem treningu. Prawidłowa rozgrzewka zmniejsza ryzyko mikrourazów. Równie ważne jest rozciąganie po zakończeniu ćwiczeń!
5. Dostosuj stanowisko pracy – w pracy biurowej stawy i mięśnie są narażone na wiele obciążeń. Jeśli to możliwe, zadbaj o ergonomię: prawidłowe krzesło i klawiatura czy odpowiednio ustawiony monitor.
6. Wzmacniaj – zadbaj o siłę swoich mięśni. Odpowiednio przygotowane grupy mięśniowe, które angażuje dana aktywność, łatwiej znoszą czekające je przeciążenia.
7. Dozuj – zwiększaj aktywność stopniowo! Nadmierne forsowanie organizmu po dłuższej przerwie bez ćwiczeń naraża na kontuzje w sporcie i prowadzi do zniechęcenia, a w konsekwencji do zaniechania aktywności.
8. Dobieraj – prawidłowo dobrane obuwie i sprzęt sportowy to podstawa. Poszukaj wiarygodnych informacji lub skorzystaj z pomocy fachowca. Nie oznacza to konieczności nabywania najdroższych rzeczy dostępnych na rynku!
9. Szukaj – niewiedza nie usprawiedliwia nieprzemyślanych działań. Warto sięgnąć po porady i wskazówki specjalistów, które pomogą zapobiegać niepotrzebnym urazom.
10. Nie ignoruj – ciało wysyła nam sygnały, jeśli odczuwasz dolegliwości bólowe, nie bagatelizuj ich! Wizyta u lekarza i odpowiednie badania pomogą ustalić źródło problemów i je wyeliminować.
Chcesz wiedzieć więcej o tym, czym charakteryzują się najczęstsze urazy sportowe? Sprawdź, czym są tzw. „ciche złamania”.