Prawidłowo zdrowa skóra powinna być gładka i miękka. Zdarza się jednak, że na pewnych obszarach ciała powstają miejsca nadmiernie pogrubiałe. Mogą być to modzele – zrogowacenia powstające w wyniku długotrwałego nacisku i drażnienia naskórka. Czym objawiają się takie zmiany? Co za nie odpowiada i na czym polega ich leczenie? Dowiedz się więcej na ten temat!

Modzel - czym jest i jak wygląda taka zmiana na skórze?

Modzel – czym jest i jak wygląda taka zmiana na skórze?

Obszar nadmiernie zrogowaciałej skóry określany jest jako modzel (callus). Jest to stosunkowo często występująca zmiana skórna, która powstaje w następstwie długotrwale utrzymującego się ucisku na tkanki. Najczęściej modzele są zmianami o dość dużych rozmiarach – obejmują od 20 mm do nawet kilku cm powierzchni ciała. Mogą mieć różny kształt, są wypukłe, nierówne i szorstkie w dotyku. Ich kolor najczęściej jest żółty lub szary. Tego rodzaju zgrubienia skóry zwykle pojawiają się na podeszwach stóp, kłębach paluchów oraz piętach. Mogą występować także na kolanach i łokciach.

Czy modzelom towarzyszy dyskomfort i ból? Objawy

Czy modzelom towarzyszy dyskomfort i ból? Objawy

Zmiany takie przede wszystkim wyglądają nieestetycznie. Bywają duże, a zrogowaciały naskórek może się nierównomiernie złuszczać. Również kolorystycznie dermatoza taka odbiega wyglądem od zdrowej skóry, co sprawia, że bywa ona źródłem kompleksów. Jednak pomimo tego modzelom zwykle nie towarzyszą dolegliwości bólowe. Wprawdzie sięgają one nieco głębszych warstw naskórka, ale nie na tyle, aby drażnić zakończenia nerwowe. Zdarza się jednak, że linie narośniętej skóry pękają. Wówczas może dochodzić do drobnych krwawień, szczypania, pieczenia i bólu. Niekiedy powstają obszerne, bolesne szczeliny.

Nadmiernie sucha skóra w obrębie zmiany może też swędzieć i powodować uczucie ściągania. W przypadku przerwania ciągłości tkanek istnieje również duże ryzyko nadkażenia. Wówczas nieestetyczne zmiany na stopach stają się miejscem infekcji bakteryjnej, grzybiczej lub wirusowej.

Bezpośrednia przyczyna powstawania modzeli - drażnienie naskórka

Bezpośrednia przyczyna powstawania modzeli – drażnienie naskórka

Modzele widoczne są na powierzchni skóry, ale tak naprawdę obejmują one kilka warstw naskórka, który jest najbardziej zewnętrzną powierzchnią ciała, pomijając płaszcz hydrolipidowy. Naskórek ulega ciągłej wymianie. W jego najgłębszej warstwie – podstawnej – produkowane są nowe komórki, które migrują na zewnątrz i zastępują stare. Z kolei obumarłe elementy tworzą najbardziej zewnętrzną warstwę rogową, stanowiącą barierę ochronną. Z czasem i ona powinna się naturalnie oddzielać i ulegać złuszczeniu. Jednak gdy z różnych przyczyn tak się nie dzieje, może powstawać właśnie modzel.

Nadmierne zgrubienie skóry jest odpowiedzią na utrzymujący się ucisk lub działanie innych czynników mechanicznych i zewnętrznych, potencjalnie zagrażających zdrowiu. Wytworzenie grubej warstwy rogowej ma chronić głębiej zlokalizowane struktury tkanek. Tym samym, im częściej i dłużej dochodzi do drażnienia skóry, tym grubsza się ona staje.

Modzele – przyczyny zwiększające ryzyko pojawienia się modzeli i nagniotków 

Modzele – przyczyny zwiększające ryzyko pojawienia się modzeli i nagniotków

Wspomniane drażnienie naskórka najczęściej jest wynikiem źle dobranego obuwia. Modzele i odciski często więc pojawiają się u osób, które noszą ciasne buty lub przeciwnie – zbyt luźne, które obcierają stopy podczas chodzenia. Poza źle dopasowanym obuwiem pod względem rozmiaru ważna jest też ich jakość. Negatywnie na skórę wpływa niedostateczny przepływ powietrza. Modzele na stopach często rozwijają się także u kobiet noszących buty na wysokim obcasie.

Problem ten dotyczy jednak również innych partii ciała. Modzele często występują na dłoniach, zwłaszcza w przypadku osób, które powtarzają te same monotonne ruchy, związane np. z rodzajem wykonywanej pracy lub hobby. Lokalne rogowacenie naskórka to częsta domena m.in. gitarzystów, wiolonczelistów czy wioślarzy. Zmiany tego typu mogą pojawiać się także na kolanach (np. u fliziarzy) czy na łokciach (np. u osób pracujących przy komputerze i często opierających łokcie o blat biurka).

Poza czynnikami związanymi ze stylem życia na powstawanie modzeli bardziej narażone są osoby cierpiące na niektóre choroby. Dotyczy to przede wszystkim zaburzeń, które wpływają negatywnie na krążenie i upośledzają właściwe odżywianie i dotlenianie tkanek. Chorobami takimi są m.in. cukrzyca, schorzenia tarczycy, zmiany zwyrodnieniowe, choroby reumatyczne i autoimmunologiczne czy zaburzenia funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego.

Ważnym czynnikiem zwiększającym ryzyko powstawania odcisków i modzeli jest anatomia ciała. Zmiany takie częściej rozwijają się na uwypukleniach kości. Ich przyczyną mogą więc być wady postawy, np. płaskostopie, jak również nieprawidłowości typu palec koślawy, palec młotkowaty czy kostka krawca.

Modzele a odciski i brodawki - jakie są różnice między tymi zmianami skórnymi? 

Modzele a odciski i brodawki – jakie są różnice między tymi zmianami skórnymi?

Modzele są często mylone z odciskami, niekiedy też z brodawkami wirusowymi. Czym się różnią takie zmiany? Otóż odciski, poprawnie nagniotki, charakteryzują się obecnością jądra (rdzenia) – głębokiego korzenia sięgającego nawet warstwy podstawnej (najgłębszej) naskórka. Stosunkowo łatwo jest odróżnić modzel od odcisku po delikatnym usunięciu jego wierzchniej warstwy – wówczas w przypadku nagniotka widoczny jest żółty stożek rogowy. Tego typu zmiany powstają na stopach i dłoniach. Podobnie jak modzele są następstwem tarcia i ucisku na naskórek – główną przyczyną powstawania odcisków jest noszenie źle dobranego obuwia. Natomiast różnicę pomiędzy nimi stanowi przede wszystkim ich głębokość, a co za tym idzie – odciski powodują ból i dyskomfort. Ponadto nagniotki przyjmujące owalny lub klinowy kształt oraz zwykle są znacznie mniejsze od modzeli – raczej nie przekraczają powierzchni 20 mm.

A czym różnią się brodawki, potocznie określane kurzajkami? Otóż zwykle są drobne, z czasem pojawia się ich więcej, a po zdrapaniu krwawią. Inna jest też przyczyna ich powstawania. Za kurzajki najczęściej odpowiada infekcja wywołana przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Chorobą tą można się więc zarazić, np. chodząc boso w szatni na basenie czy korzystając z innych miejsc dostępnych publicznie.

Profilaktyka przeciw modzelom - jak dbać o stopy, dłonie, kolana i łokcie?

Profilaktyka przeciw modzelom – jak dbać o stopy, dłonie, kolana i łokcie?

Głównym sposobem pozwalającym uniknąć modzeli jest wykluczenie możliwych czynników sprawczych. Trzeba więc zadbać o dobrze dopasowane obuwie, zapewniające właściwą cyrkulację powietrza. Również skarpetki powinny być dobrze dopasowane, tak aby marszczące się elementy nie uwierały w stopę. Osoby, które nie mogą wykluczyć powtarzających się ruchów obcierających skórę, powinny zadbać o jej intensywne nawilżanie i natłuszczanie. Miękkie, nawodnione tkanki są mniej podatne na nadmierne rogowacenie. Istotny element profilaktyki odgrywają więc nawilżające kremy i balsamy, zwłaszcza te zawierające mocznik, kwas salicylowy i mlekowy.

Warto też pamiętać, że zbyt intensywne złuszczanie naskórka może wbrew pozorom przyczyniać się do powstawania modzeli. Mechaniczne, domowe peelingi za pomocą pumeksu czy różnego rodzaju tarek należy więc wykonywać ze szczególną ostrożnością i wykonywać je nie częściej niż raz w tygodniu. Sporadycznie można też korzystać ze specjalnych skarpetek złuszczających.

Osoby z predyspozycjami do powstawania modzeli, np. z powodu wad anatomicznych lub wykonywanej pracy, mogą też korzystać ze specjalnych wkładek do butów, które minimalizują ucisk na skórę. Pomocne może okazać się także stosowanie specjalnych kremów i pianek do smarowania, które zmiękczają i chronią skórę.

Czy domowe sposoby pozwalają usunąć modzele i odciski?

Czy domowe sposoby pozwalają usunąć modzele i odciski?

Modzele zazwyczaj są problemem estetycznym. Jeśli zmiany tego typu nie są duże i nie powodują bólu, można próbować usunąć je w warunkach domowych. Kąpiel w ciepłej wodzie przynosi natychmiastową ulgę, ale zwykle krótkotrwałą. Ważne jest, aby tuż po wymoczeniu skóry dokładnie ją osuszyć i zastosować środek intensywnie nawilżający. Warto też sięgać po preparaty dostępne w aptekach – maści, kremy i płyny o właściwościach keratolitycznych, przeznaczone typowo do usuwania modzeli. Pomocne bywają też plastry na odciski, ale jeśli modzele są rozległe, to może to nie rozwiązać problemu.

Przy stosunkowo niewielkich i płytkich zmianach warto wymoczyć stopy lub inną partię ciała w ciepłej wodzie z mydłem lub dodatkiem sody oczyszczonej. Po takim zabiegu skóra zmięknie. Wówczas można delikatnie usunąć naskórek. Nie należy jednak używać do tego zabrudzonych przyrządów, które stanowią siedlisko bakterii. Metody domowe można stosować tylko, jeśli ma się pewność co do charakteru zmiany skórnej oraz jeśli nie towarzyszą jej jakiekolwiek niepokojące objawy czy dyskomfort fizyczny.

Jak bezpiecznie usuwać odciski i modzele? Kiedy warto skonsultować się z lekarzem podologiem?

Jak bezpiecznie usuwać odciski i modzele? Kiedy warto skonsultować się z lekarzem podologiem?

Najbezpieczniejsze jest usuwanie modzeli w gabinecie podologicznym. Specjaliści dysponują odpowiednim sprzętem i wiedzą, co pozwala na w pełni higieniczne usunięcie zrogowaciałego obszaru naskórka. Profesjonalny zabieg polega na oszlifowaniu i wyrównaniu zewnętrznych krawędzi stóp lub innej partii ciała, kolejno na założeniu opatrunku zapobiegającego infekcjom i zaleceniu środków intensywnie nawilżających.

Po pomoc należy zgłosić się bezwzględnie, jeśli w miejscu występowania modzeli lub nagniotków wdało się zakażenie. Może o tym świadczyć ból i zaczerwienienie. Z wizytą u specjalisty nie warto zwlekać również, jeśli pojawiają się pęknięcia czy jakikolwiek dyskomfort. Stosunkowo prosty zabieg w gabinecie może przynieść szybką ulgę i pozwala uniknąć wielu powikłań.