Diagnostyka i leczenie napięciowego bólu głowy

Napięciowy ból głowy to najczęściej występujący rodzaj samoistnego bólu głowy. Charakteryzuje się uczuciem ucisku w okolicy skroni. Choć najczęściej ten typ dolegliwości o umiarkowanym nasileniu nie wiąże się z innymi zaburzeniami zdrowotnymi, może znacząco obniżać jakość życia chorego i codzienne funkcjonowanie. Pacjenci cierpiący na napięciowe bóle głowy często doświadczają ograniczonej produktywności, trudności w skupieniu uwagi oraz pogorszenia nastroju i samopoczucia. Zrozumienie podłoża dokuczających nam objawów oraz podjęcie odpowiedniego leczenia to pierwszy krok do zminimalizowania częstotliwości epizodów bólowych.

Czym jest napięciowy ból głowy? Definicja i epidemiologia schorzenia

Czym jest napięciowy ból głowy? Definicja i epidemiologia schorzenia

Napięciowy ból głowy to problem zdrowotny, który dotyka znaczną część populacji ogólnej. Szacuje się, że około jedna na dwie osoby doświadcza epizodu nerwobólu głowy w ciągu roku. Problem jest diagnozowany głównie u dorosłych — częściej kobiet niż mężczyzn, ale jest także obserwowany u dzieci i młodzieży.

Obustronny ból głowy występuje epizodycznie (mniej niż 12 razy w ciągu roku) lub, w przypadku postaci przewlekłej, przez co najmniej 15 dni w miesiącu i 180 dni w skali roku. Wiąże się z uczuciem charakterystycznego napięcia, ucisku lub tętnienia po obu stronach głowy, które nie zwiększa się podczas aktywności fizycznej. Pacjenci cierpiący na tę dolegliwość opisują, że to ból o charakterze „obciskania” lub „ściskania”. Epizody bólu głowy zwykle wyróżniają się łagodnym lub umiarkowanym stopniem nasilenia i mają różny czas trwania.

Częstymi przyczynami napięciowych bólów głowy są: nadmierny stres, długotrwały, niezdrowy styl życia, zaburzenia snu lub nadmierne napięcie mięśniowe. W przypadku trudności w diagnozie bólu głowy lub wystąpienia nietypowych objawów najlepiej skonsultować się z lekarzem specjalistą.

Przyczyny napięciowego bólu głowy – sprawdź, kiedy może występować

Przyczyny napięciowego bólu głowy – sprawdź, kiedy może występować

Dokładne przyczyny występowania napięciowego bólu głowy nie zostały jeszcze zbadane. Niemniej wyróżnia się kilka istotnych czynników, które znacznie podnoszą prawdopodobieństwo wystąpienia tej dolegliwości.

Do głównych przyczyn zalicza się:

• długotrwałe utrzymywanie jednej pozycji, siedzący tryb życia, stres czy nawet niewłaściwie ułożona poduszka podczas snu, które mogą przyczyniać się do wystąpienia wzmożonego napięcia mięśni, m.in. odcinka szyjnego kręgosłupa,
• silne emocje, takie jak stres, niepokój czy frustracja,
• zaburzenia i choroby psychiczne, m.in. depresja, chroniczny stres, epizody lękowe, nerwica,
• zmiany hormonalne,
• zaburzenia snu,
• bruksizm,
• urazy szyi i głowy.

Nadużywanie kofeiny, długotrwały głód, brak regularnej aktywności fizycznej, hałas czy inne niekorzystne warunki środowiskowe mogą również przyczyniać się do występowania napięciowego bólu głowy. Warto indywidualnie przeanalizować każdy przypadek, ponieważ za każdym razem podłoże dolegliwości może być nieco inne.

Objawy napięciowego bólu głowy. Po czym poznasz ten rodzaj bólu?

Objawy napięciowego bólu głowy. Po czym poznasz ten rodzaj bólu?

Zacznijmy od tego, że napięciowy ból głowy, w przeciwieństwie do migreny, najczęściej dotyczy obu stron głowy. Bywa, że obejmuje całą głowę lub tylko skronie, czoło bądź potylicę. Dolegliwości charakteryzują się małym lub umiarkowanym natężeniem. Może im towarzyszyć umiarkowany światłowstręt lub nadwrażliwość na dźwięki, lekkie nudności oraz podwyższone napięcie mięśni karku i barków.

Osoby doświadczające nerwobólu głowy porównują to uczucie do stałego obciskania lub ściskania, np. jak podczas noszenia za małej opaski. Czas trwania napięciowego bólu głowy waha się od kilku godzin do kilku dni. Często ma charakter przewlekły i powtarza się przez dłuższe okresy roku.

Diagnostyka nerwobólu. Jakie badania zrobić przy napięciowych bólach głowy?

Diagnostyka nerwobólu. Jakie badania zrobić przy napięciowych bólach głowy?

Diagnostyka napięciowego bólu głowy rozpoczyna się od dokładnego wywiadu medycznego i badania fizykalnego. To podstawowe narzędzia, które ułatwiają neurologowi wykluczenie innych możliwych chorób, np. ośrodkowego układu nerwowego. Warto także przeprowadzić dodatkowe badania specjalistyczne, zwłaszcza jeśli opisywane objawy są nietypowe, nasilają się, są częste lub towarzyszą im inne dolegliwości. Z uwagi na podobny obraz kliniczny, czasami może być trudno precyzyjnie odróżnić nerwoból głowy od migreny, w której także czasami ból występuje po obu stronach głowy.

W razie wątpliwości lekarz może skierować pacjenta na tomografię komputerową, rezonans magnetyczny lub badanie EEG, które pomaga w ocenie aktywności elektrycznej mózgu. W niektórych przypadkach, jeśli podejrzewa się, że do bólu głowy mogą przyczyniać się infekcje, zaburzenia hormonalne czy niedobory składników odżywczych, zleca się wykonanie badań laboratoryjnych, m.in. morfologii krwi, analizy moczu, panelu hormonalnego lub badania na obecność czynników zapalnych.

Leczenie napięciowego bólu głowy – domowe sposoby czy farmakologia?

Leczenie napięciowego bólu głowy – domowe sposoby czy farmakologia?

Epizodyczny ból napięciowy o niskim stopniu nasilenia nie wpływa na codzienne funkcjonowanie, więc wiele osób próbuje sobie z nim radzić domowymi sposobami. Najskuteczniejszą i szybką receptą jest przyjęcie leków przeciwbólowych, zawierających takie substancje jak ibuprofen, paracetamol lub naproksen, dostępnych bez recepty, czy też leków przeciwzapalnych z kwasem acetylosalicylowym. O ile sporadycznie nie jest to niebezpieczne, to nałogowe i długotrwałe sięganie po silne tabletki kilka razy w ciągu dnia jest niewskazane.

W celu zmniejszenia dolegliwości bólowych i leczenia profilaktycznego w domu można spróbować technik relaksacyjnych, m.in. głębokiego oddychania, medytacji czy jogi. Pomogą w redukcji stresu i napięcia mięśniowego, co może przynieść ulgę w przypadku napięciowego bólu głowy. Dobry rezultat może dać regularnie wykonywany masaż mięśni głowy, karku i ramion. Od czasu do czasu warto odwiedzić osteopatę lub fizjoterapeutę, który zdiagnozuje i zlokalizuje ewentualne obszary ciała ze wzmożonym napięciem mięśniowym. Dostaniemy od niego praktyczne wskazówki, jak możemy z tym walczyć.

Należy także holistycznie zadbać o zdrowie – ograniczyć stres, stopniowo wyeliminować niezdrowe nawyki żywieniowe, dbać o sen i odpowiednie nawodnienie. Regularna aktywność fizyczna, spacery i redukcja ekspozycji na niebieskie światło to także metody leczenia epizodycznego napięciowego bólu głowy.

W przypadku bardziej nasilonych objawów lub przewlekłych epizodów bólowych lekarz może przepisać silniejsze leki przeciwbólowe na receptę, np. ketoprofen, lub rozluźniające mięśnie. W niektórych przypadkach, gdy napięciowy ból głowy jest silnie związany ze stresem lub zaburzeniami nastroju, konieczne może okazać się stosowanie dobieranych indywidualnie środków przeciwlękowych lub leków przeciwdepresyjnych.