Drętwienie rąk: na jakie choroby może wskazywać?

Drętwienie lub mrowienie rąk to powszechny objaw, którego wiele osób doświadcza od czasu do czasu. Zazwyczaj to krótkotrwałe uczucie, które znika samoistnie, ale w niektórych przypadkach przechodzi w uciążliwy, nawracający problemem. To nieprzyjemne doznanie może mieć wiele przyczyn, np. trzymanie rąk w niewygodnej pozycji, a czasami informować o poważniejszym schorzeniu, m.in. zaburzeniach neurologicznych czy w funkcjonowaniu układu nerwowo-mięśniowego.
Przyjrzyjmy się bliżej przyczynom powodującym drętwienie rąk. Sprawdźmy, jak rozpoznawać i diagnozować te stany oraz kiedy warto udać się do lekarza.

Objawy drętwienia kończyn górnych

Uczucie mrowienia lub drętwienia dłoni oraz palców zalicza się do tzw. parestezji, czyli nieprawidłowych doznań czuciowych. Mogą one obejmować m.in. pieczenie, łaskotanie, swędzenie, uczucie ,,mrówek”, ucisku lub chwilowej utraty czucia w rękach. Parestezje są zazwyczaj subiektywnym doświadczeniem pacjenta i występują w różnych częściach rąk – od palców po przedramię.

Drętwienie rąk może dawać różne objawy, w zależności od jego przyczyny. Najczęściej pojawia się nagle, dotyczy jednej lub obu kończyn i samoistnie przechodzi po kilku minutach. Jest opisywane jako uczucie przypominające igiełki poruszające się po skórze. Drętwienie rąk i palców może wiązać się z tymczasową utratą czucia, powodującą trudności z prawidłową reakcją na temperaturę i wykonywaniem ruchów ręką, trzymaniem przedmiotów czy przyciskaniem guzików.

Naszą czujność powinny wzbudzić przypadki, gdy objawy dotyczą tylko jednej strony, np. drętwienie lewej ręki. Jeśli towarzyszą temu inne objawy, takie jak zaburzenia równowagi, mowy, trudności z widzeniem lub utrata siły mięśniowej, może to być sygnał wskazujący na udar. Wówczas wymagana jest natychmiastowa interwencja medyczna.

Konsultacja ze specjalistą jest także wskazana, jeśli drętwienie rąk wystąpiło na skutek urazu, zwłaszcza po upadku czy wypadku samochodowym. Trzeba wykluczyć ewentualne uszkodzenie nerwów lub kręgosłupa szyjnego.

Gdy intensywne, postępujące w szybkim tempie mrowienie jest połączone z silnym bólem lub utratą czucia w kończynie, także należy skonsultować się z lekarzem. Zdarza się też, że postępujące mrowienie kończyny, od barku po koniuszki palców, to jeden z objawów rwy barkowej.

Przyczyny mrowienia dłoni – co powoduje drętwienie rąk?

Przyczyny mrowienia dłoni – co powoduje drętwienie rąk?

Do drętwienia rąk i nóg dochodzi na skutek wielu mechanizmów. Wśród czynników powodujących nieprzyjemne cierpnięcie wymienia się m.in. zaburzenia normalnego przepływu impulsów nerwowych z rdzenia kręgowego do ręki lub dopływu krwi do dłoni i palców. Zmniejszony przepływ krwi do rąk, spowodowany na przykład zwężeniem naczyń krwionośnych, niskim ciśnieniem lub działaniem bodźca zewnętrznego, może powodować niedotlenienie nerwów i drętwienie.

Mrowienie może być również wynikiem nacisku na nerwy, np. w zespole cieśni nadgarstka (ucisk na nerw śródręczno-promieniowy) lub cieśni łokciowej (ucisk na nerw łokciowy). Może go również powodować zbyt długie napięcie mięśni, guzki tkanek lub reumatoidalne zapalenie stawów. Wszelkie choroby kręgosłupa, takie jak przepuklina dysku, zwężenie kanału kręgowego lub zwyrodnienie, także mogą powodować ucisk na nerwy, prowadząc do drętwienia rąk.

Niektóre choroby ogólnoustrojowe, np. cukrzyca, toczeń czy niedokrwistość, będą się objawiały nawracającym cierpnięciem kończyn. Mrowienie rąk może być też wynikiem zaburzeń neurologicznych, takich jak neuropatie (np. neuropatia cukrzycowa), stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, uszkodzenie ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego.

Zdarza się, że mrowienie i drętwienie rąk towarzyszy nam w sytuacjach wysoce stresujących. Czasami, jeśli towarzyszą mu inne, niepokojące symptomy, może być oznaką nadchodzącego udaru mózgu lub zawału serca.

Mrowienie może nas także informować o niedoborach witamin i składników mineralnych, np. wapnia, magnezu czy witamin z grupy B. Często występuje u kobiet w ciąży. Drętwienie rąk w nocy może być związane z nieodpowiednią pozycją ciała lub ich niewłaściwym ułożeniem podczas snu.

Zespół cieśni nadgarstka jako przyczyna drętwienia rąk w nocy

Zespół cieśni nadgarstka jako przyczyna drętwienia rąk w nocy

Zespół cieśni nadgarstka to jedna z głównych przyczyn drętwienia rąk. Schorzenie jest spowodowane przez ucisk nerwu pośrodkowego w obrębie nadgarstka. Efektami tego są uczucia drętwienia, mrowienia i bólu w rękach oraz palcach – szczególnie kciuka, palca wskazującego, środkowego i połowy palca serdecznego. Mogą im towarzyszyć zaburzenia czucia i trudności w chwytaniu przedmiotów. Objawy zwykle nasilają się w nocy.

Przyczyna zespołu cieśni nadgarstka często leży w przewlekłych, obciążających i powtarzających się ruchach nadgarstka, które prowadzą do obrzęku i zapalenia w obrębie kanału karpalnego. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia cieśni nadgarstka to:

• praca wymagająca powtarzalnych ruchów rąk, zwłaszcza w nieprawidłowej pozycji,
• nieleczone urazy nadgarstka,
• zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca lub nadciśnienie,
• nieprawidłowa anatomia nadgarstka, która predysponuje do ucisku nerwu,
• nieprawidłowości hormonalne, np. podczas ciąży lub zaburzenia tarczycy.

Diagnoza zespołu cieśni nadgarstka opiera się na wywiadzie medycznym, badaniu fizykalnym oraz testach diagnostycznych, takich jak test Phalena, Tinela i elektromiografia. Leczenie polega przede wszystkim na modyfikacji aktywności rąk, stosowaniu ortezy nadgarstkowej i zabiegach fizjoterapeutycznych. W skrajnych przypadkach konieczna jest interwencja chirurgiczna, mająca na celu rozwiązanie ucisku nerwu.

Podobne dolegliwości są również związane z zespołem kanału łokciowego oraz kanału Guytona – wtedy obejmują głównie palec serdeczny i mały.

Drętwienie i mrowienie rąk wynikające z polineuropatii

Drętwienie i mrowienie rąk wynikające z polineuropatii

Inną przyczyną nieprzyjemnego uczucia w okolicy rąk są polineuropatie, czyli stan, w którym dochodzi do przewlekłego uszkodzenia nerwów obwodowych. Wyróżnia się neuropatię spowodowaną przez cukrzycę, choroby autoimmunologiczne, niedobór witamin (np. witaminy B12), alkoholizm, choroby nerek, wątroby oraz nowotwory. W tym przypadku drętwienie rąk to dopiero początek poważniejszych powikłań.

Jeśli mrowieniu palców u rąk towarzyszy obrzęk, może być to objaw reumatoidalnego zapalenia stawów. Chociaż potocznie przyjęło się, że to schorzenie wieku starszego, tak naprawdę szczyt zachorowań notuje się w przedziale 35-50 lat. Zapalenie torebek stawowych, zwężenie naczyń krwionośnych oraz ucisk na nerwy spowodowany deformacją stawów mogą powodować drętwienie rąk.

Diagnoza polineuropatii obejmuje dokładne wywiady medyczne, badania neurologiczne, badania laboratoryjne (np. badania krwi, analiza moczu), elektromiografię i badania obrazowe (np. rezonans magnetyczny).

Istnieje wiele różnych form leczenia, w zależności od przyczyny. W przypadku polineuropatii wynikającej z chorób układowych lub autoimmunologicznych stosuje się terapię immunosupresyjną. Przy neuropatii z niedoborów witamin lub związanej z obecnością toksyn, leczenie polega na uzupełnianiu brakujących substancji lub eliminacji szkodliwych czynników.

W celu złagodzenia objawów polineuropatii lekarz może dodatkowo przepisać leki przeciwzapalne, przeciwbólowe lub przeciwwymiotne. Warto też skorzystać z zabiegów fizjoterapii oraz zadbać o zdrową dietę i regularną aktywność fizyczną.

Drętwienie rąk a stwardnienie rozsiane

Drętwienie rąk a stwardnienie rozsiane

Drętwienie rąk jest jednym z objawów występujących u osób ze stwardnieniem rozsianym. To choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje osłonki mielinowe nerwów w mózgu i rdzeniu kręgowym. W wyniku tego dochodzi do zmian zwyrodnieniowych, uszkodzenia nerwów i różnorodnych zaburzeń neurologicznych, w tym drętwienia i mrowienia.

Drętwienie rąk u osób ze stwardnieniem może wynikać z uszkodzenia nerwów obwodowych lub zaburzeń przewodzenia przez nie sygnałów nerwowych. Dochodzi do tego w wyniku nacieku zapalnego na nerwy lub skurczu naczyń krwionośnych, który ogranicza dopływ krwi do tkanek. Zaburzenia przewodnictwa nerwowego są związane z uszkodzeniami włókien nerwowych, odpowiedzialnych za przekazywanie impulsów sensorycznych.

Uczucie mrowienia w stwardnieniu rozsianym przybiera różny charakter, może być tymczasowe lub przewlekłe. Obejmuje jedną lub obie ręce. Oprócz drętwienia choroba może również doprowadzić do osłabienia siły mięśniowej, trudności w precyzyjnym poruszaniu palcami czy utraty czucia w określonych obszarach dłoni.

Diagnostyką stwardnienia rozsianego zajmuje się neurolog za pomocą przeprowadzenia dokładnego wywiadu i odpowiednich badań, m.in. rezonansu magnetycznego mózgu i rdzenia kręgowego. Leczenie stwardnienia rozsianego skupia się na zmniejszeniu nasilenia objawów, opóźnieniu postępu choroby i poprawie jakości życia pacjenta. W przypadku drętwienia dłoni, palców u rąk i innych objawów neurologicznych, lekarz może zalecić różne metody terapeutyczne, leki przeciwbólowe, immunomodulujące, rehabilitację czy też fizjoterapię.

Drętwienie palców i rąk a objaw Raynauda

Drętwienie palców i rąk a objaw Raynauda

Zdarza się, że przyczyna mrowienia rąk jest powiązana z objawem Raynauda. To zaburzenie w obrębie reumatologii, charakteryzujące się nadmierną reakcją naczyń krwionośnych na silny stres lub zimno. Objaw Raynauda może występować samodzielnie lub być składową innych chorób, takich jak choroba układowa tkanki łącznej, toczeń rumieniowaty układowy czy sklerodermia. Objaw Raynauda prowadzi do skurczu naczyń krwionośnych, ograniczonego przepływu krwi do skóry i tkanek, sinienia skóry oraz bólu.

Podczas napadu ręce mogą zmieniać kolor, stając się blade lub sinofioletowe. Po zakończeniu ataku, gdy naczynia krwionośne się rozszerzają, pojawia się zaczerwienienie skóry i uczucie palenia. Drętwieniu zazwyczaj towarzyszą inne objawy, takie jak mrowienie, uczucie zimna, ból lub pulsowanie.

Przyczyny objawu Raynauda to m.in. niska temperatura, stres emocjonalny, palenie tytoniu oraz przyjmowanie niektórych leków i substancji chemicznych. Unikanie tych czynników ryzyka, połączone z celowaną farmakoterapią oraz rehabilitacją, to elementy wykorzystywane w celu poprawy krążenia krwi i zmniejszenia dolegliwości.

Drętwienie rąk przy rwie barkowej

Drętwienie rąk przy rwie barkowej

Drętwienie rąk może być też związane z rwą barkową (znanej jako zespół cieśni podbarkowej). To schorzenie, które powstaje w wyniku ucisku na korzenie nerwowe w obrębie stawu barkowego. Najczęściej dotyczy nerwu promieniowego, który odpowiada za czucie w obrębie ręki.

Ucisk może wynikać z:

• zwyrodnienia stawu barkowego, które może prowadzić do powstawania narośli kostnych, uciskających nerw,
• urazów barku, m.in. złamań, skręceń lub przemieszczenia stawu barkowego,
• powtarzających się ruchów, np. podnoszenia i unoszenia rąk, powodujących nadmierne obciążenie i ucisk na nerw.

Objawy rwy barkowej obejmują drętwienie, mrowienie i osłabienie w obrębie ręki, zwłaszcza w okolicy kciuka, palca wskazującego, środkowego i częściowo palca serdecznego. Mogą również występować bóle promieniujące wzdłuż ramienia i przedramienia. Często nasilają się podczas aktywności wymagającej podnoszenia rąk lub wykonywania powtarzających się ruchów.

Diagnoza rwy barkowej wymaga konsultacji z ortopedą lub neurologiem. Lekarz przeprowadzi wywiad medyczny, badanie fizykalne, a także dodatkowe badania, takie jak elektromiografia lub rezonans magnetyczny.

Leczenie zespołu cieśni podbarkowej, w zależności od stopnia i przyczyny ucisku, opiera się na metodach nieinwazyjnych (stosowanie opatrunków kompresyjnych, fizjoterapii, leków przeciwbólowych, modyfikacji pozycji, która wywołuje objawy) lub, gdy to nie pomaga, interwencji chirurgicznej.